Nieuws

Casteren… als je het doet, wat is dan een goede leeftijd en wat zijn de risico’s per ras. Een vertaling/samenvatting van het meest recente onderzoek.

Castratie, wel of niet, wanneer, het blijft een grote vraag. Is castratie bijna routine in de VS, in Noorwegen is het –zonder medische noodzaak- bij wet verboden.

Veel dierenartsen adviseren castratie “standaard”.  Maar daar komt steeds meer verzet tegen. Recent onderzoek toont aan dat voor sommige hondenrassen castratie gepaard kan gaan met een verhoogd risico op gewrichtsaandoeningen als scheurende kruisbanden, en zelfs HD of ED, en sommige kankers. Het voorkomen van lymfoom bleek hoger te zijn bij gesteriliseerde dan bij intacte teven , evenals het voorkomen van mastceltumoren  en hemangiosarcoom . Een onderzoek onder meer dan 40.000 honden die de veterinaire medische database gebruikten, toonde aan dat gecastreerde reuen en teven vaker aan kanker stierven dan intacte honden. Een recente bevinding was dat de afwezigheid van oestrogeen bij steriliserende teven verband hield met versnelde hersenveroudering. Iets  wat de beslissingen van huisdiereneigenaars over castratie bemoeilijkt. Van castratie wordt gemeld dat het een risicofactor is voor hernia van de tussenwervelschijf van honden bij teckels.

In een nieuw onderzoek (gepubliceerd op 7 juli jl.) hebben de auteurs geprobeerd om per ras te kijken naar gevoeligheid voor castratie, gewrichtsaandoeningen en kanker. Daaruit bleek een groot verschil in de gevoeligheid. Bij veel rassen maakt de leeftijd waarop –indien iemand het wil- gevastreerd wordt niet uit, bij andere rassen ligt het veel lastiger.

Kleine hondenrassen leken geen verhoogd risico te hebben op gewrichtsaandoeningen als gevolg van castratie, en bij slechts twee kleine rassen (Boston Terrier en Shih Tzu) was er een significante toename van kanker. 

Per ras

Bij de Labrador Retrievers, Golden Retrievers en Duitse herdershonden was er een toename van de incidentie van een of meer van de gewrichtsaandoeningen met castratie

in het eerste jaar bij reuen en teven tot 2-4 keer> 3-5% incidentie in intacte honden. Bij Golden Retriever-teven ging sterilisatie op elke leeftijd gepaard met het optreden van een of meer van de kankers, 2 tot 4 keer vaker dan bij intacte teven waarvan 5% dit soort kanker krijgt.  

Maar bij  Golden Retriever-reuen en bij mannelijke en vrouwelijke Labrador Retrievers en Duitse herdershonden, was er geen duidelijke toename van kanker bij gesteriliseerde honden in vergelijking met die van de honden die intact waren gebleven. Uit voorlopige analyses van sommige kleine hondenrassen bleek geen duidelijk verhoogd risico op gewrichtsaandoeningen bij castratie. 

Nu hebben de auteurs in dit onderzoek  29 nieuwe rassen toegevoegd, waarbij er drie variëteiten Poedels worden meegenomen; dit leverde in totaal 35 rassen op met de Goldens, Labs en Duitse herders inbegrepen. De honden werden allemaal op dezelfde manier in kaart gebracht als dus al eerder bij de Goldens was gedaan, om vergelijking mogelijk te maken.

Het primaire doel was om lezers wat op bewijs gestoelde informatie te bieden over rasspecifieke verschillen met gevoeligheid voor castratie, inclusief voorgestelde richtlijnen voor leeftijden om (indien het moet) toch te castreren om te voorkomen dat eventuele gezondheidsrisico’s op de lange termijn toenemen. Een secundair, onvoorzien doel was het vastleggen van rasspecifieke verschillen in de toename van sommige kankers geassocieerd met verwijdering van geslachtshormonen, als een gebied voor mogelijk onderzoek naar genetische aspecten van het optreden van kanker.

De lijst omvat de volgende rassen:  Australian Cattle Dog, Australian Shepherd, Beagle, Berner Sennenhond, Border Collie, Boston Terrier, Boxer, Bulldog, Cavalier King Charles Spaniel, Chihuahua, Cocker Spaniel, Collie, Corgi (Pembroke en Cardigan gecombineerd), Teckel, Doberman, Engelse springer spaniël, Duitse herdershond, Golden Retriever, Duitse Dog, Ierse Wolfshond, Jack Russell Terrier, Labrador Retriever, Malteser, Dwergschnauzer, Dwergkeeshond (Pomeriaan, deze naam zullen we in de rest van het artikel gebruiken omdat de naam tegenwoordig erg “in de mode is” en veel nieuwe hondenbezitters de naam Dwergkeeshond niet eens kennen), Dwergpoedel, Standaard Poedel, Toy Poedel, Mopshond,

Onderzocht werd het voorkomen van gewrichtsaandoeningen bij beide geslachten: HD, CCL (kruisbanden) en ED. Ook onderzocht bij beide geslachten waren de kankers LSA (lymfoom), HSA (hemangiosarcoom), MCT (mastceltumoren) en OSA (osteosarcoom), omdat in sommige onderzoeken met meerdere rassen was aangetoond dat er verhoogd risico is na castratie. Daarnaast werden bij teven borstkanker (MC), pyometra (PYO) en urine-incontinentie (UI) onderzocht. Interessant was de mogelijke associatie van vroege castratie en het optreden van aandoeningen van de tussenwervelschijven (IDD) bij de Corgi en de teckel, twee rassen waarvan bekend is dat ze een risico lopen op deze ziekten.

 Alle bovengenoemde ziekten werden onderzocht met betrekking tot honden die gecastreerd waren in een van de leeftijdsperioden van: <6 maanden, 6-11 maanden, 1 jaar (12 tot <24 maanden) of 2-8 jaar, of intact gelaten. De ziekten werden gevolgd totdat de honden voor het laatst in het ziekenhuis werden gezien, of tot 11 jaar oud. Een database met de gegevens van 50.000 honden uit (Amerikaanse) dierenziekenhuizen werd als basis/dataset gebruikt.

De onderzoekers komen over het geheel tot de conclusie dat de meeste rassen niet worden beïnvloed door de leeftijd van castratie. De kwetsbaarheid voor gewrichtsaandoeningen als gevolg van sterilisatie hangt doorgaans samen met de lichaamsgrootte. Kleine hondenrassen – Boston Terrier, Cavalier King Charles Spaniel, Chihuahua, Corgi, DachshundTeckel, Malteser, Pomeriaan, Toypoedel, Mopshond, ShihTzu, Yorkshire Terrier – lijken geen verhoogd risico te hebben bij gewrichtsaandoeningen na castratie in vergelijking met de rassen van grotere omvang. Bij de rassen met een grotere lichaamsgrootte waren er echter verschillen tussen de rassen met de twee gigantische rassen – Duitse doggen en Ierse wolfshonden – die op geen enkele leeftijd een aanwijzing gaven voor een toename van een of meer gewrichtsaandoeningen na castratie.

Voor u uitgelicht:

Dobermann

Het percentage intacte reuen met ten minste één gewrichtsaandoening was 2 procent en 0 procent voor intacte teven. Er was geen duidelijke toename van deze maat bij steriliserende reuen. Bij teven resulteerde sterilisatie binnen 11 maanden in een toename van gewrichtsaandoeningen met 11 procent, wat niet significant was. Het voorkomen van een of meer van de kankers die volgden voor zowel intacte reuen als intacte teven was 2 procent. Bij gecastreerde reuen in de perioden van 1 jaar en 2-8 jaar was er een niet-significante toename van het optreden van kanker tot respectievelijk 6 procent en 13 procent. Voor teven was er op geen enkel moment een opmerkelijke toename van kankers na sterilisatie. Het voorkomen van MC bij intact gelaten teven was 2 procent en 4 procent voor degenen die na 2-8 jaar werden gesteriliseerd. Er was 7 procent PYO bij intacte teven. UI was een significant risico bij teven die gesteriliseerd werden op elke leeftijd tot 2 jaar, variërend van 25 procent bij de teven gesteriliseerd jonger dan 6 maanden. (p <0,01) tot 19 procent voor degenen die tussen 1 en 2 jaar gesteriliseerd zijn ( p <0,05). De voorgestelde richtlijn  voor reuen is om de reu vóór 1 jaar intact te laten om het mogelijke verhoogde risico op kanker te voorkomen. Voor teven is de voorgestelde richtlijn te overwegen om sterilisatie uit te stellen tot na de leeftijd van 2 jaar.

Met dank aan DOGZINE.

Vermijd malafide hondenhandel: gebruik het stappenplan

26-06-2020

Nog altijd worden er via internet veel puppy’s aangeboden die afkomstig zijn uit de malafide hondenhandel. In de uitzending van Nieuwsuur van 25 juni was te zien wat de gevolgen zijn voor de honden. Veel pups zijn niet goed gevaccineerd, ziek, te jong of getraumatiseerd en heel angstig. Regelmatig kloppen de gegevens van de pup niet en is de chip niet of niet goed geregistreerd. Er gaat dus nog steeds heel veel mis bij de verkoop van pups, zo blijkt uit een onderzoek van Dierenrechtenorganisatie House of Animals.

In de advertenties op internet lijkt het meestal alsof de pups door particulieren gefokt zijn en in huis opgroeien. Ook doen handelaars zich voor als kennels die zelf fokken. Bij nader onderzoek blijkt dan bijvoorbeeld dat ze heel veel verschillende rassen en kruisingen aanbieden en dat de ouders niet aanwezig zijn.

Een pup die bij zo’n adres wordt aangeschaft kan veel problemen hebben, zowel met zijn gezondheid als in zijn gedrag. Dat is heel naar voor de pup zelf, maar ook verdrietig en vaak kostbaar voor de nieuwe eigenaar. Het komt ook voor dat pups kort na aankoop overlijden, bijvoorbeeld aan parvo. Een niet goed gevaccineerde pups kan zelfs gevaar voor de gezondheid van de eigenaar opleveren, bijvoorbeeld als de pup niet gevaccineerd is tegen hondsdolheid (hoewel dat wél verplicht is voor elke hond uit het buitenland!).

Wie een puppy wil kopen via internet moet dus heel goed opletten om niet met een pup uit deze handel thuis te komen. Dat kan lastig zijn, want de handelaars weten goed hoe ze betrouwbaar over moeten komen. Bovendien is het aanbod groot en zijn de foto’s van schattige pups moeilijk te weerstaan.

Het LICG heeft al lange tijd de Puppychecklist beschikbaar: een handige lijst met punten om op te letten bij het bezoek aan een fokker. Sinds kort is er echter ook het Stappenplan ‘Puppy via internet’. Hierin wordt de pup koper stap voor stap begeleid in de online zoektocht naar een leuke, sociale en gezonde pup. Er wordt uitgelegd waar men op moet letten, wat voor vragen men kan stellen en wanneer men direct moet afhaken.

Het Stappenplan ‘Puppy via Internet’ is op onze website te bekijken en te downloaden.

Bron: LICG.

Castreren van lastige honden werkt averechts: ‘Gecastreerde hond juist agressiever’

WAGENINGEN – Het castreren van lastige honden om ze rustiger te maken pakt soms averechts uit. Een flink deel van de honden wordt na castratie juist agressiever. Dat blijkt uit onderzoek van de Wageningen Universiteit.

In het onderzoek bleek dat meer dan de helft van de gecastreerde reuen (mannetjes) waren gecastreerd om gedragsproblemen te verhelpen. Bij 18 procent van de honden nam de agressie juist toe. Aan het onderzoek namen vijfhonderd hondeneigenaren deel.

Castratie pakt lang niet altijd positief uit, stelt onderzoeker Pascalle Roulaux. ,,Soms neemt de agressie juist toe. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren als een onzekere reu nog onzekerder wordt en daardoor van zich af gaat bijten”, aldus de oud-WUR-studente.

Opvallend genoeg raden hondentrai­ners en gedragsthe­ra­peu­ten castratie veel minder vaak aan dan dierenart­sen

Gedragseffecten

De Wageningse pleit voor meer onderzoek naar de gedragseffecten van castratie bij honden. Voortaan moeten per hond de voor- en nadelen van castratie beter worden afgewogen. Doorgaans kwam het advies om de hond onvruchtbaar te maken van de dierenarts. 

,,Opvallend genoeg raden hondentrainers en gedragstherapeuten castratie veel minder vaak aan dan dierenartsen. Juist zij zijn geschoold in hondengedrag. De stelling dat alle honden minder agressief worden door castratie klopt niet. Je moet het echt per hond bekijken.”

‘Krab jezelf achter de oren of castratie wel verstandig is’

Dit is een waardevol onderzoek, zegt Ineke van Herwijnen, deskundige van de Koninklijke Hondenvereniging. ,,Het geeft aan hoe belangrijk het is om op tijd en goed naar het gedrag van een hond te kijken. Vaak gebeurt dat pas als het te laat is en mensen met de gebakken peren zitten. Bij het laten castreren kan dus ook blijken dat het gedrag van de hond toch heel anders is dan je had bedacht. Als je hond al angstig is aangelegd, krab jezelf dan even achter de oren, of castratie wel zo verstandig is.”

‘Neem geen hond omdat dat stoer is’

Laat je door trainers en therapeuten bijtijds adviseren, benadrukt Van Herwijnen. Zeker in deze coronatijden, ziet zij mensen bij het aanschaffen van een hond te lichtvaardig een besluit nemen. 

,,Mensen kiezen een hond omdat hij zo mooi is. Maar ja als die mooie bordercollie thuis ineens de kinderen gaat opdrijven. Het gedrag van een hond bepaalt of je leuk samen kunt leven. Neem geen hoog risico hond omdat dat zo stoer is.” 

Bescherm je huisdier tegen de eikenprocessierups

Het zal je niet ontgaan zijn: de eikenprocessierups vormt een plaag in Nederland. Elk jaar als de temperaturen beginnen te stijgen, steekt deze rups de kop op. Dat is vervelend voor mensen, maar ook voor dieren. En er is dit jaar een nieuw gevaar. Wat kun je doen om je hond of kat te beschermen?

Minder eikenprocessierupsen in 2020

Ten opzichte van vorig jaar lijkt er een lichte afname te zijn in het aantal eikenprocessierupsen. Maar dat neemt niet weg dat in bossen een groot aantal eiken aangetast is door deze rups. Ook in woonwijken staan aangetaste eiken. De kans bestaat dus dat je in aanraking komt met de schadelijke haartjes van de rups. Maar hetzelfde geldt natuurlijk voor katten en vooral honden, die het heerlijk vinden om overal te spelen en te ravotten.

Nieuw gevaar voor honden en katten

Voorheen moesten mens en dier vooral opletten voor de schadelijke haartjes die rondvlogen. Maar nu blijkt dat de eikenprocessierups steeds meer vanuit de grond omhoogkruipen. Het gevolg? De rupsen bevinden zich meer laag in de struiken of laag op boomstammen. Dat betekent dat je hond of kat extra risico loopt om in aanraking te komen met deze vervelende rups! Linke soep dus.

Klachten

Mensen kunnen door de haartjes van de processierups last krijgen van huid- en luchtwegirritaties. Voor dieren is dat niet anders. Maar omdat honden en katten een vacht hebben, hebben ze minder huidklachten. Honden kunnen last krijgen tranende ogen, gezwollen lippen en een rode, opgezwollen tong. Ook kunnen honden misselijk en trager worden, en gaan braken. Dit zijn allemaal symptomen van contact met de brandharen van de eikenprocessierups.

Bescherm je huisdier

Het is moeilijk om je hond of kat volledig te beschermen tegen de rondvliegende haartjes van eikenprocessierupsen. Maar door je hond aan te lijnen kun je hem of haar uit de buurt houden van aangetaste bomen. Het zou vervelend zijn als je hond te dicht bij een nest komt en daardoor onnodig haren opsnuift of zelfs rupsen in zijn bek neemt. De gevolgen kunnen erg vervelend zijn, dodelijk zelfs.

Wat te doen bij contact?

Net als bij mensen is de beste manier om de nare effecten van contact met eikenprocessierupsen te bestrijden: niet wrijven en krabben maar spoelen met (warm) water. Als je hond zich tijdens of na een wandeling steeds krabt, zou je op die plek tape kunnen plakken en die vervolgens verwijderen. Een andere optie is een kledingroller. Op die manier ontdoe je de vacht van eventuele rupsenhaartjes. Neem contact op met je dierenarts als je de symptomen bij je huisdier waarneemt. Een allergische reactie kan namelijk dodelijk zijn. Je dierenarts zal eventueel een injectie geven om die reactie te beperken.

Een gewaarschuwd mens…

Natuurlijk kun je nog gewoon buiten wandelen met je hond. Maar een gewaarschuwd mens telt voor twee. Als je je beter bewust bent van de gevaren, zul je sommige situaties eerder herkennen en kunnen oplossen. Op die manier voorkom je onnodige problemen en bescherm je je huisdier optimaal tegen potentiële gevaren.

Bron: voor mijn dier.

Ook Olec heeft het DCM onderzoek gehad, en is net zoals Oksana op dit moment vrij!!!!

Hond sterft na dagelijkse wandeling, nu waarschuwen dierenartsen over signalen van zonnesteek

jammer genoeg zijn niet alle eigenaars van een hond zich bewust van de gevaren van hoge temperaturen. Daardoor sterven jaarlijks veel honden.

PETA, de grootste dierenrechtenorganisatie, meldt hoeveel huisdieren elk jaar sterven aan zonnesteken of omdat ze achtergelaten werden in een hete wagen.

Volgens de organisatie kwamen 58 dieren in 2018 alleen, om doordat ze opgesloten zaten in een hete wagen.

Negeer de waarschuwingen niet

“Ondanks de waarschuwingssignalen over de hitte, zien we nog steeds veel baasjes met hun hond naar de winkel gaan. We begrijpen het belang van je hond uitlaten, maar houd er a.u.b. rekening mee dat hoge temperaturen onomkeerbare schade kunnen veroorzaken, of zelfs overlijden.”

Als zelfs RSPCA ieder jaar waarschuwingen de wereld in stuurt, is het belangrijk om het bericht levendig te houden: Honden kunnen niet tegen de hitte of vochtigheid.

Ze zijn simpelweg niet gemaakt voor dat soort weer.

Je denkt misschien dat je een perfect gezonde pup hebt, maar die pup loopt een even groot risico om een zonnesteek op te lopen als een oudere hond.

Dus, alstublieft: kijk tijdens hete zomerdagen altijd uit voor volgende waarschuwingssignalen:

Symptomen van een zonnesteek

• Hevig puffen
• Onlesbare dorst
• Glazige ogen
• Overgeven en bloederige diarree
• Lichtrode of donkerrode tong en tandvlees
• Wankelen
• Hoge lichaamstemperatuur (40 graden of hoger)
• Zwakheid, in elkaar zakken
• Aanvallen
• Erg veel kwijlen
• Bewusteloosheid

Als je hond 43 graden koorts of hoger heeft, dan heeft hij zeker een zonnesteek. Daarna beginnen de cellen van je huisdier af te sterven.

Maar het ergste van al? Dat is dat al deze dramatische symptomen kunnen binnen enkele minuten plaatsvinden, zegt dierenarts Joseph Mercola.

Wat als je hond oververhit raakt

De denk je dat je hond een zonnesteek heeft? Reageer dan meteen!

• Het eerste wat je moet doen is je hond naar een koelere plek brengen. Probeer hem meteen af te koelen.
• Geef je hond kleine hoeveelheden water, geen grote kommen waardoor hij zou kunnen overgeven, en dat mag je niet laten gebeuren.
• Probeer je hond zijn temperatuur te meten.
• Wanneer je hond zich beter lijkt te voelen, bel dan je dierenarts voor de volgende stappen.
• Laat je hond controleren door de dokter, zelfs al is hij helemaal hersteld.

Rouwen om een gestorven huisdier is al moeilijk genoeg wanneer het er zat aan te komen en de dood pijnloos verliep.

Maar je hond verliezen door een te vermijden zonnesteek is iets dat weinig baasjes zich kunnen mee leven.

Neem de tijd om deze belangrijke waarschuwing te delen met al je vrienden!

Met dank aan :  Newsner.

Vandaag het mooie certificaat ontvangen uit Duitsland!!
Op dit moment heeft Oksana 0 ves en heeft geen tekenen/vrij van DCM

Een pup in coronatijd? Pak het goed aan!

04-06-2020

Onder invloed van de coronamaatregelen worden er de laatste tijd veel puppy’s aangeschaft. Gezellig natuurlijk, maar al die pups moeten ook worden gesocialiseerd, opgevoed en getraind worden. En dat is door de 1,5 meter regels niet altijd zo eenvoudig. Kennismaken met andere mensen, kinderen en andere dieren is lastig als iedereen op afstand moet blijven. Hulp en advies bij de opvoeding, een belangrijk onderdeel van puppycursussen, is niet altijd beschikbaar. Want niet alle hondenscholen zijn geopend of er kunnen minder pups tegelijk op les, terwijl er meer pups zijn dan gewoonlijk in deze tijd. En thuis is alles anders; hoe moet de pup leren om alleen thuis te blijven als het hele gezin vanuit huis werkt?

Daarbij komt dat wie nu misschien heel veel tijd heeft voor een hond, uiteindelijk toch weer naar het werk moet. Hoeveel tijd blijft er dan over voor de hond? Ook al heeft hij geleerd om een tijdje zonder problemen alleen te blijven, een hele werkdag is voor elke hond teveel. Tegen die tijd is hij bovendien ouder, groter en energieker en is een klein puppy-wandelingetje dus ook niet meer voldoende. Een gemiddelde volwassen hond moet toch wel zo’n 2 uur per dag worden uitgelaten, en voor de sportieve, actieve rassen is dat echt nog niet genoeg! Bovendien kost ook de training tijd en moet er tijd zijn voor spelen, denkwerk of gewoon lekker samen ontspannen.

Als de socialisatie en opvoeding van de pup niet goed aangepakt wordt, is er een grote kans dat de hond later gedragsproblemen krijgt. En wie straks niet voldoende tijd overhoudt om zijn hond te geven wat hij nodig heeft, moet niet vreemd opkijken als zijn hond ongewenst gedrag ontwikkelt.

Het LICG hoopt dat mensen die een hond hebben aangeschaft of dat nog van plan zijn, daar goed bij stilstaan. Een hond is leuk maar kost ook tijd en moeite. Dat moet u een heel hondenleven lang kunnen opbrengen, en niet alleen tijdens deze bijzondere omstandigheden!

Bron: LICG. Over het houden van huisdieren.

Non-chirurgische methoden voor anticonceptie bij hond en kat

In de toekomst: castreren met één injectie?

In dit nummer van Vetscience staat voortplanting centraal, maar wat nou als je juist die voortplanting wilt tegengaan? Dan kies je voor anticonceptie. Nu wordt dat nog vooral gedaan door middel van castratie. Onderzoekers werken al jaren aan alternatieven voor chirurgische methoden van anticonceptie. Anno 2020 zijn we dicht bij twee nieuwe alternatieven: anticonceptie met behulp van gentherapie en toxinen. We spraken Karin Albers-Wolthers, zij is specialist voortplanting bij het departement Clinical Sciences en onderzoeker en weet alles over dit onderwerp. ‘Het is heel interessant en leuk onderzoek, omdat het maatschappelijk zo relevant is.’

Als eerste is het belangrijk om te weten waarom reuen, teven, katers en poezen gecastreerd of gesteriliseerd moeten worden. Albers-Wothers legt it:‘Anticonceptie is de beste oplossing voor landen die te kampen hebben met een grote zwerfdierenproblematiek. In Nederland is hiervan nauwelijks sprake. Toch zijn de meest voorkomende operaties bij gezelschapsdieren castraties. Bij teven voorkomt castratie, naast (ongewenste) dracht, ook de loopsheid en verkleint het onder meer de kans op melkkliertumoren en baarmoederontsteking. Dit is ook het geval bij castratie van poezen. Bovendien voorkomt het krolsheid. Bij katers is er na castratie minder kans op sproeien of plassen in huis, ruikt de urine minder sterk en heeft de kater minder drang om buiten te gaan zwerven. Alleen bij de reu heeft castreren qua gezondheid weinig voordelen. Het kan wel gedragseffecten hebben, maar lang niet altijd. Dit komt, doordat maar een klein deel van het gedrag wordt gestuurd/bepaald door testosteron. Een van de nadelen van castratie is dat de dieren onder narcose moeten en dat de ingreep behoorlijk ingrijpend is. Ook is deze methode niet ideaal als het om grote aantallen gaat, zoals bij zwerfdieren. Bovendien is het vrij kostbaar. We zoeken dus naar methodes voor niet-chirurgische anticonceptie die ook nog betaalbaar zijn.’

Alleen al in de VS worden per jaar vier miljoen zwerfhonden en katten geëuthanaseerd

Karin Albers-Wolthers

Specialist voortplanting en onderzoeker

Er lopen bij de faculteit Diergeneeskunde momenteel twee onderzoeksprojecten. Het eerste onderzoek, in samenwerking met wetenschappers van het Medical Research Center in Edinburgh, is anticonceptie via een virale vector (gentherapie). De wetenschappers ontwikkelen een eiwit dat ervoor kan zorgen dat honden en katten onvruchtbaar worden. Zodra de vector en het peptide klaar zijn, kan in Nederland de klinische studie beginnen.

Een vector is een ongewerveld organisme dat ziekteverwekkers of parasieten kan overbrengen.

Kun je uitleggen wat de vector precies doet? ‘Bij deze methode maken we gebruik van een virus. Dit virus heeft bepaalde eigenschappen die je zo kunt aanpassen dat ze niet leiden tot ziekte, maar in een bepaald celtype zorgen voor de verandering van een gen. Bij reuen gaat het om de testosteronreceptor, dit gebeurt specifiek in de testikel van de reu. Omdat de vector alleen de relevante cellen in de testikels verandert, blijven de overige weefsels in het lichaam waar testosteronreceptoren aanwezig zijn, onveranderd.  

Levenslang effect

‘Het gevolg is dat testosteron in de testikel zijn werk niet kan doen, waardoor er geen spermaproductie meer is. Het virus is getest op muizen en daar waren de resultaten positief. Het virus werd niet gevonden in andere organen, behalve in de testikels en dat leidde tot permanente onvruchtbaarheid. De reuen krijgen het virus eenmalig geïnjecteerd. Het voordeel is dat het virus het lichaam  snel weer uitgaat en dat het virus zich dus niet kan verspreiden. Bij muizen was het binnen een paar uur niet meer aantoonbaar, bij reuen verwachten we dat het ongeveer binnen een dag weg is, maar dit gaan we uiteraard testen. De cellen waarop we ons gaan richten vermeerderen zich niet, dus de kans is groot dat het een levenslang effect heeft.’

In samenwerking met Newcastle University in Australië werken we aan een methode waarbij we gebruikmaken van nanodeeltjes

Je hebt het nu over het effect op de reuen, maar hoe zit het met de teven? 

‘De techniek is globaal hetzelfde, maar we weten minder goed wat het effect kan zijn, in tegenstelling tot bij de reuen. Een belangrijk verschil is dat de spermaproductie bij de reu een continu proces is dat we dan kunnen stilleggen. Een teef wordt een of twee keer per jaar loops, binnen die periode van loopsheid is ze dan een aantal dagen vruchtbaar. Bij de teef wil je dat het virus de cellen bereikt die de cyclus reguleren en op die manier de cyclus stilleggen. Pas dan weet je zeker dat er geen eiblaasje tot ontwikkeling komt. Bij een reu neem je sperma af om te testen of de vector zijn werk heeft gedaan, bij de teef is dit lastiger. Je moet dan eigenlijk wachten tot de teef loops wordt of niet. We hebben dus wat geduld nodig, maar als dit werkt, dan zouden we deze methode ook in Nederland goed kunnen toepassen.’

Kun je wat meer vertellen over de tweede methode van anticonceptie waar jullie mee bezig zijn?

‘In samenwerking met onderzoekers in van Newcastle University in Australië werken we aan een methode waarbij we gebruikmaken van nanodeeltjes. Zulke deeltjes bestaan uit enkele atomen of moleculen. Doordat ze zo klein zijn, kunnen ze gemakkelijk cellen in en uit gaan. Aan deze deeltjes wordt een giftige stof (toxine) toegevoegd. Deze kunnen via de bloedbaan naar een specifieke cel worden geleid, waar ze alleen maar daar hun werk kunnen doen. Als de toxine in de cel komt, dan zorgt dat voor celdood. Het doel is om die cellen te bereiken in de testikels en in de eierstokken die respectievelijk spermacellen produceren en  eicellen ondersteunen. Het grote voordeel bij deze methode is dat er ook geen productie meer is van de belangrijkste geslachtshormonen, waardoor je zeker weet dat teven niet loops worden en katten niet krols.’

Het klinkt als dé oplossing voor de zwerfdierenproblematiek

‘Dat zou het ook goed kunnen zijn. Je hebt zóveel landen die kampen met zwerfdieren. Alleen al in de VS worden per jaar vier miljoen honden en katten geëuthanaseerd, omdat de dieren niet herplaatst kunnen worden. De reden om te zoeken naar alternatieven zijn de risico’s van een castratie, maar ook dat het een langdurig proces is. Je moet de dieren vangen, onder narcose brengen en opereren. Dat is een intensief traject met een flink kostenplaatje. Als je ze vangt, een prik geeft en weer loslaat, kun je veel sneller werken en in korte tijd meer dieren behandelen.

Dit is een artikel uit de Vetscience Nr. 7, april 2020

Met dank aan Universiteit Utrecht